PCCC6 phút2026-06-01

Bình chữa cháy — hướng dẫn kiểm tra và bảo dưỡng đúng cách theo TCVN

Hướng dẫn chi tiết cách kiểm tra, bảo dưỡng và nạp lại bình chữa cháy đúng tiêu chuẩn TCVN 7026:2013 và quy định mới theo Luật PCCC 55/2024/QH15.

Tình huống thực tế

Bảo vệ của một nhà hàng ở quận 1 kể lại: 'Thấy lửa bùng lên ở bếp, tôi chạy ra lấy bình chữa cháy gần nhất, rút chốt, bóp cò — không có gì xảy ra. Áp suất về zero. Chạy đi lấy bình thứ hai — cũng không phun. May mà bình thứ ba còn hoạt động, dập được đám cháy trước khi lan ra khu vực khách. Kiểm tra lại: cả ba bình đều quá hạn nạp 14 tháng, đồng hồ áp suất bình thứ nhất đã rớt về vạch đỏ nhưng không ai để ý'. Tình huống này cực kỳ phổ biến ở các cơ sở kinh doanh Việt Nam: bình chữa cháy được mua về, treo lên tường, và bị lãng quên cho đến ngày cần dùng — lúc đó mới biết nó đã 'chết' từ lâu.

Phân tích nguyên nhân

1.Không kiểm tra đồng hồ áp suất hàng tháng

Mặt đồng hồ áp suất trên bình chữa cháy có 3 vạch màu: trắng (cần nạp lại), xanh (áp suất tốt), đỏ (quá áp — nguy hiểm). Kim đồng hồ phải luôn nằm trong vùng xanh. Nhưng đồng hồ chỉ đo áp suất khí đẩy — không đo được lượng bột còn lại bên trong. Bình có thể đủ áp nhưng bột bị vón cục do ẩm — khi phun chỉ ra khí, không ra bột.

2.Quá hạn nạp lại theo quy định TCVN 7026:2013

Bình bột BC/ABC: nạp lại sau mỗi 2 năm kể từ ngày sản xuất hoặc lần nạp gần nhất. Bình CO2: kiểm định thủy lực 5 năm/lần và kiểm tra trọng lượng hàng năm. Bình bọt Foam: nạp lại 2 năm/lần. Sau 5 năm từ ngày sản xuất, tất cả bình phải được kiểm định thủy lực vỏ bình trước khi nạp lại. Nhiều cơ sở mua bình về dùng 4-5 năm chưa nạp lại lần nào — vi phạm nghiêm trọng.

3.Để bình ở vị trí sai — khó tiếp cận khi có cháy

Bình chữa cháy phải được đặt ở vị trí dễ thấy, dễ lấy, trên đường thoát hiểm, độ cao 0.8-1.5m tính từ mặt sàn đến tay cầm (theo TCVN 3890:2023). Thực tế thường thấy: bình bị kê bàn ghế che khuất, bị hàng hóa chất chồng lên, hoặc treo quá cao với tường. Khi có cháy hoảng loạn, không ai tìm thấy hoặc không với tới được bình.

4.Không phân biệt được các loại bình và công dụng

Bình bột BC chỉ chữa cháy chất lỏng và khí — không hiệu quả với cháy gỗ, vải, giấy. Bình bột ABC chữa được cả ba loại. Bình CO2 chữa cháy thiết bị điện — không để lại cặn, nhưng hiệu quả kém ngoài trời và không được dùng trong không gian kín vì gây ngạt. Bình bọt Foam chữa cháy chất lỏng hiệu quả nhưng dẫn điện — không dùng cho cháy thiết bị điện. Dùng sai loại bình có thể làm đám cháy lan rộng hơn.

Hậu quả nếu không xử lý

Bình chữa cháy không hoạt động khi cần — ngọn lửa nhỏ ban đầu thành đám cháy lớn
Vi phạm quy định PCCC: không có nhật ký kiểm tra bình, không nạp lại đúng hạn — bị xử phạt theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP
Nhân viên không biết cách sử dụng bình — khi có cháy lúng túng, mất thời gian quý giá
Bình quá áp hoặc vỏ bình bị ăn mòn — nguy cơ nổ bình khi sử dụng, gây thương tích

Giải pháp

Lập sổ theo dõi từng bình chữa cháy

Mỗi bình cần có một thẻ theo dõi gắn trên bình, ghi rõ: số seri, loại bình, ngày sản xuất, ngày nạp lại gần nhất, hạn nạp tiếp theo, hạn kiểm định vỏ bình. Lập sổ theo dõi PCCC tập trung ghi nhận kết quả kiểm tra hàng tháng cho tất cả bình trong cơ sở. Đây là tài liệu bắt buộc khi cơ quan PCCC kiểm tra theo Thông tư 36/2025/TT-BCA.

Kiểm tra hàng tháng — đơn giản nhưng quan trọng

Mỗi tháng một lần, người được phân công kiểm tra tất cả bình trong cơ sở: đọc đồng hồ áp suất — kim phải trong vùng xanh; kiểm tra chốt an toàn và niêm phong còn nguyên vẹn; kiểm tra vòi phun và loa phun không bị nứt, tắc; kiểm tra vỏ bình không bị rỉ sét, móp méo; ghi kết quả vào sổ theo dõi. Việc này mất 15-30 phút mỗi tháng — nhưng là tuyến phòng thủ quan trọng nhất.

Nạp lại bình đúng hạn tại đơn vị có chứng chỉ hành nghề

Khi đến hạn nạp lại, giao bình cho đơn vị có giấy phép kinh doanh dịch vụ PCCC do Bộ Công an cấp. Quy trình nạp chuẩn: tháo bình, xả khí, đổ bột cũ ra, kiểm tra vỏ bình bên trong, sấy khô, nạp bột mới, nạp khí đẩy đúng áp suất, kiểm tra rò rỉ, gắn niêm phong mới, dán tem nạp mới ghi rõ ngày nạp và hạn tiếp theo. Nhận biên bản nạp bình có dấu đỏ để lưu hồ sơ. Không tự ý nạp bình tại nhà — cực kỳ nguy hiểm, áp suất cao có thể gây nổ.

Dán sơ đồ vị trí bình + hướng dẫn sử dụng

Dán sơ đồ vị trí tất cả bình chữa cháy ở hành lang, sảnh chính — để bất kỳ ai cũng biết bình gần nhất ở đâu. Dán hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt cạnh mỗi bình: 'RÚT chốt — HƯỚNG vòi vào gốc lửa — BÓP cò — QUÉT ngang'. Tổ chức thực hành dùng bình chữa cháy cho toàn bộ nhân viên ít nhất 1 lần/năm — lý thuyết suông không giúp ích gì khi hoảng loạn.

Bình chữa cháy trong cơ sở của bạn lần cuối được kiểm tra khi nào?

Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí, không ràng buộc.

Gọi ngay Nhận tư vấn